Gwerzenn ar marv

Genre
Poetry
Language
Breton
Source
Lorient, Mouladennoù Dihunamb, 1935
Notice
The spelling has been adapted from Brezhoneg Gwened to KLT standard.
Transcription
Sébastien Marineau
In the same work :

       « Quare de vulva eduxisti me ?…
       Putredini dixi : Pater meus es, et « soror mea » vermibus. »
                     (Job, X, 18 ; XVII, 14)

       « …Eno coff ha queyn ez breiny.
       Treyt ha penn, hac ez dispenny.
       Lagat ha fry ha goaziet. »
                     (Poèmes bretons du Moyen-Âge, Buhez mabden, p. 230)

 

Ne ran ’met huanadiñ war-lerc’h ar marv… Ar marv !
Pa’z oan bihan, m’her spurmante ’vel un dra garv.
Ne greden ket, nann, e c’helle den her gervel :
Ha bremañ c’hoant em eus, naon em eus da vervel !

Pegoulz e teuy en-dro ma c’hig da vout ludu ?
Pegoulz e tiskennin e donded ar bez du ?
Pegoulz, pegoulz e vin krignet gant ar preñved
En ur c’hozh toull, ’barzh ur vered dizanavet ?

O ! Bout mac’het dindan c’hwec’h troatad douar pounner !
Breinaat didrouz en teñvalded, pell diouzh an aer,
Bout marv-mik !… Huñvre mat ha dous, huñvre karet,
Joa a lakaez em c’halon paour hag em spered.

Neuze e tiskuizho ma c’horf brevet d’ar boan.
Mont a reer da repoz er gwele goude koan :
War-lerc’h koan ar vuhez, er bez e tiskuizhin.
Ha, ’vit lañjer, douar ha geot em bo war ma c’hein.

E-pad ma vin ’vel-se kousket yen-skorn eno,
’Us da’m fenn marv ar c’hantvedoù a dremeno ;
Rod an amzer a droy atav en un hudal…
Met me ne welin mui ar c’hoari : me ’vo dall.

Galvet e vin marse gwech a ve gant ma zud,
Met n[e] eilgerin tra dezhe, rak me ’vo mut ;
Gant trouz festoù ar Bed ’c’hello kreniñ an Douar,
An trouzioù-se n’o selaouin mui : me ’vo bouar2.

Me ’vo dall, me ’vo mut, me ’vo bouar3, me ’vo brein !
A-hed-kaer e m[a] bez, un hun pounner a rin4,
Hun hep huñvre, e sol un nozvezh hep trenoz,
Er peoc’h !… Er peoc’h !… Er peoc’h !…
– Met perak ha penaos ?

Penaos e kanan-me war un ton ken beunek ?
Gerioù a zic’hoanag n’en deo ket brezhonek !
Pe gwalleurioù enta em eus bet, ha pe droug ?…
– Pe droug ? Siwazh, siwazh, ma c’halon en em rog5 !

Ganet ’on er glac’har, mab d’ar C’hentañ Pec’hed :
Douget em eus ma c’hroaz a-c’houde, hed-ha-hed,
Hed-ha-hed, heuliet ma hent rust hep ’n em glemm,
Hag ar glac’har atav a’m fike gant e flemm.

Ya ! Skoet en deus ar gwalleur dall war ma c’halon,
Skoet a-dreuz hag a-hed, hep truez ’vel ul loen6.
Dindan e daolioù puilh ma fenn em eus pleget,
Leun a zaeroù, gant an anken hanter vouget.

Siwazh ! Dec’h e ouelen, hiriv e ouelan c’hoazh ;
Goueliñ a ran henoazh, me ’ouelo forzh, warc’hoazh,
Noz na deiz ne c’hellan ehaniñ a oueliñ,
Daeroù a zo ma c’hoan, ha ma hun, ha ma lein.

Mallozh da’m deiz kentañ ! Mallozh war e sklaerder !
O Breinadur, ma mamm, o preñved, ma breudeur7,
Deu’t, hiraezh em eus deoc’h, hastit ! ’Vel ul liñsel,
Gronnit-me holl eus ar c’hlopenn betek ar seul8 !

Petra a ran, truek, er bed-mañ a zaeroù ?
’Vel Job an den santel, ez on war deil ar c’hraou,
N’em eus netra, n’en don netra. – Mall eo da’m eur 9
Soniñ, mall eo d’an Ankoù kozh dont da’m c’hemer !

Ma divhar a horjell evel re unan mezv,
Leun ’on a soñjoù sot… Liammoù, liammoù,
Ne vezot ket enta torret ?… O ma ene,
Sailh er-maez a ma c’hreiz ha nij e sol an neñv10 !

Rak, n’eo ket war ma c’horf hepken e hirvoudan.
’Vit kastiziñ pec’hed ar c’hentañ tad Adam,
Glac’haret eo eneoù paour e vugale,
E pep lec’h ma kerzhont ar Boan zo etale.

Er-maez a zour ar mor n’hell ket beviñ ar pesk :
Mor ma c’harantezioù zo bet kaset da hesk ;
Aet ’int kuit, holl ar re a greden e’m c’harent,
Ma dilezet o deus me-unan er pear-hent11.

Goulioù diavaez, goulioù diabarzh :
Penaos e talc’h’fes d’ar vuhez, paourkaezh barzh ?
Ar marv hepken a c’hell reiñ dit peoc’h ha repoz :
Penaos d’ar marv karet nompas kornal ur poz ?

En emgann pemdeziek den ne ro din an dorn.
A sizhun ma buhez pa vo deut ar sadorn,
Pa’m galvo an Ankoù, flourikus ’vel ur c’hi,
E vougenn12 digiget a vokin gouez dezhi !

« Arsav, eme ar Bed, gant tristezh da gomzoù.
Da bep poan, plijadur ha c’hoarzh a zo louzoù ;
Gwellaat a rint ivez da gleñved mar karez :
Ev ganeomp gwin ar joa er werenn karget rez ! »

– C’hoarzhin ? P’en deo ma skoaz flastret dindan ar bec’h,
Ha p’en don mac’hagnet korf ha spered, a-bezh ?
C’hoarzhin !… ’Vel-se e ra meur a unan, da’m oad13.
’Met me, me, ha gallout a rafen ? – Bed amoed !

Kalon mab-den a zo ur varrik dizeunet :
Kaer en deus plijadur war blijadur donet,
Hag ar Bed her beuziñ en e joaioù follañ,
War ar gaezh voull-fank-mañ birviken ne vo leun14 !

Neuñv enta, Bed, e lec’hid lous da blijadur ;
’Vidon, glan e chomin diouzh he c’housiadur,
Ha ne glaskin konfort, em zreboulioù euzhus,
Nemet diouzh treid ma Doue, ma Doue madelezhus…

…Met c’hoantaat a ran ’tav, hirvoudus, an Dilamm,
Ma’z ay ma eskern paour, kammet da ugent lamm,
Da gousket er c’harnel betek deiz ar Barnour,
– An deiz-se e savo ma c’horf leun a enor15 – ;

Ha ma c’hello m’ene, skañvoc’h ’vit an avel,
En tu ’rall eus ar marv darnijal divarvel,
Da vout, kuitaet dezhañ ar bed-mañ yen ha strizh16,
Eürus da virviken…
Doue, etre Ho tivrec’h !

                    Kergonan, 1907


2 KLT bouzar

3 KLT bouzar

4 W rein

5 W roug

6 W lon

7 W breudér

8 W sél

9 W ér

10 W né

11 KLT pevar-hent

12 KLT chot

13 W oed

14 W lan

15 W inour