Thème : la Mort

Amour et foi (04) : Paul

Et tu l’as donc perdue ! Elle est là sous la terre, 
Ta mère aux blancs cheveux, ta pauvre vieille mère ; 
Elle est là qui repose à quelques pieds du sol : 
Oh ! quel deuil pour ton cœur, mon bien-aimé, mon Paul ! 

Amour et foi (22) : Peine de mort

Homicide point ne seras. 
Avril 1832

A M. Maximilien Raoul 

Un vent s’est élevé ; c’est le vent des ruines : 
Il ébranle les tours jusque dans leurs racines, 
Il sème la douleur et la destruction. 
Dépouillant chaque roi de sa haute tutelle, 
Il le descend au char de son peuple et l’attelle 
     Sous le fouet de la nation. 

Amour et foi (28) : Mort de ... (la)

Pourquoi donc ce silence et ces larmes cachées ? 
Quel deuil est descendu sur vos têtes penchées ? 
Dites-le moi : d’où naît cette amère douleur ?... 
Ah ! je vous comprends trop ; la mort à qui tout cède, 
La mort vient d’arrêter sur sa couche encor tiède 
     Les battements d’un noble cœur. 

Amour et foi (37) : Choléra (le)

Avril 1832 

Il est venu : — les flots, cette immense barrière, 
Les flots n’ont pu briser le vol de sa fureur, 
Et la foule insensée a plié tout entière 
     Sous l’aiguillon de la terreur. 
Il est enfin venu des rivages du Gange, 
Ce rapide vautour, ce voyageur étrange, 
     Fléau, roi de tous les fléaux ; 
Plus prompt que l’ouragan, plus fort que l’incendie, 
Il passe, et chaque coup de son aile hardie 
     Pousse un peuple dans les tombeaux. 

Annaig (14) : He marv santel

Nozvezh skrijus-meurbet ma welis o vervel 
          Va Dous muiañ-karet, 
Evel ur gwall huñvre, da soñj a chomo pell 
          Em c’halon, gwriziennet. 

En despet d’an holl boan a gemere noz-deiz 
          Ur medisin dispar, 
Evit gallout herzel ouzh ar c’hleñved direizh 
          Ha n’en deus ket e bar, 

Ar paz a yae war gresk ; ar glañvourez, siwazh ! 
          Gant he foan a glemme, 
Ha me ’yoa ’vel spontet, beuzet em glac’har vras, 
          E-harz troad he gwele. 

Annaig (23) : D’he ene

Al laboused o deus achuet o c’hanaouenn, 
          Kousket ’int en neizhioù ; 
Ar pardaez a zo klouar, kaer eo mont da bourmen, 
          Ur pennad, er maezioù. 

Met pardaez ar sul-mañ n’eo ket heñvel, siwazh ! 
          Ouzh ar re warlene, 
Rak an dristidigezh a ziskenn gwashoc’h-gwazh, 
          Em c’halon, em Ene. 

O te va mignonez, p[e]hini ’[g]ouie karet 
          Evel ur bugelig, 
’Vit frealziñ da vignon, perak ne c’hallfes ket 
          Diskenn ur pennadig ? 

Annaig (26) : Er vered

E kornig ar vered, eus al lec’h ma weler 
Ar mor oc’h eonennañ tro-war-dro d’ar reier, 
El lec’h ma par an heol, a-dalek ar beure, 
          War douar ar re varv, 
          Da c’hedal ar mare 
Ma savint, en un taol, eus a varv da vev, 
E skeud ar bokedoù goloet holl a c’hwenan, 
Er bez war behini n’eus ket laket ur maen, 
          Eus he c’housk diwezhañ 
          E kousk va c’harantez, 
          Ar gentañ mignonez 
          Em eus bet er bed-mañ. 
          En ul lenn war he c’hroaz 

Arvor (l’) (32) : Nuit des morts (la)

Brave homme, la triste bruyère
Retentit de pas fugitifs ;
Sous les larges dolmen de pierre
On entend des soupirs plaintifs.
Écoutez : la hulotte pleure.

Non ; ce sont des morts : voici l’heure
Où tous, réveillés du trépas,
Quittent leur tombeau solitaire.
Cette nuit les morts sous la terre,
Bon voyageur, ne dorment pas.

Barzhonegoù a bep seurt (08) : Mouezh an Anaon

Pa deu ar pardaez, pa deu an noz teñval,
Pa glevan ar c’hloc’h bras truezus o voudal,
Pa glevan an avel er gwez sabr o vervel
Me ’soñj en Anaon ken tost din ouzh va gervel.

Gant o mouezh klemmus e lâront en o yezh :
« O c’hwi, hor mignon deomp, gwechall p’oamp e buhez,
O c’hwi, hag hon dilez bremañ pa n’ho kwelomp,
Bezit truez ouzhomp, rak en anken emaomp ! »

Bepred Breizhad (12) : Itron Varia Sant Kare (an)

    da varzh an Itron Varia Rumengol
        Yann-Per-Mari Ar Skourr

    war don Ar roue Gralon :
        Petra zo nevez e Kêr-Is

    I

Yannig Kerlann oa ur paotr mat,
Uhel e benn, glas e lagad,
Ruz e zivjod, e vlev melen,
A gane gae ur ganaouenn.

Er pardonioù, leurioù nevez,
Merc’hed Plouared, Plounevez,
Holl hen kavent ha kreñv ha koant,
Hag holl o devoa dezhañ c’hoant.

Bepred Breizhad (13) : Mervel zo ret

Un deiz mervel a vezo ret,
Tremen, kimiadiñ eus ar bed ;
Ya, holl e varvfomp, a dra sur,
Paour, pinvidik, ha foll ha fur.

Perak enta, perak gouelañ,
O soñjal en deiz diwezhañ,
O kuitaat ur bed ’vit un all,
’Vit unan mat unan ’zo fall ?

Amañ ’ra re domm pe re yen,
Pep seurt droug ’ra brezel d’an den,
Ar c’horf zo brevet gant kleñved,
Atav ’huanad ar spered.

C’hleier o tistreiñ eus a Rom (ar)

Gant bannoù kentañ heol c’hwek an nevez-amzer, ar geot a deu da c’hlazañ, an delioù a wisk skourroù ar gwez, ar gwez-frouezh a zo goloet a vleuñv hag a roio frouezh kaer diwezhatoc’h ; zoken ar plant a chom glas e-pad ar goañv a sant ur vouedenn fonnus, o gwad dezho, o pignat da neveziñ o liv kozh.

Klevet a reer er bodennoù al laboused o tisplegañ o sonioù laouen ; ar dubeed, kustumet da chom tost d’ar gêr gant aon rak ar gwall amzer, a gred bremañ nijal uhel ha mont war ar maezioù da glask aer vat hag heol tomm dindan an oabl glas.

Gwerzioù ha kanaouennoù (03) : Bet soñj eus an Anaon !

E koun eus va mignon Colomban L.

Soñjit en ho tad, en ho mamm,
Er purgator, e-kreiz ar flamm.

    Kantikoù eskopti Kemper

    War don Kelven

Tan ar c’huzh-heol a varve dre-holl a-nebeudoù,
Gwel du an noz ’n em lede war gern ar menezioù,
An aezhenn skañv a skrije e-touez ar geot, en traoñ,
Hag a lavare klemmus : « Bet soñj eus an Anaon ! »

Gwerzioù ha kanaouennoù (05) : Marv ar breur Yann en Eusa

    kinniget d’e gerent
    war don Mab den soñjit

Dreist ar mor bras, du-se er gwagennoù,
Me ’glev hiriv son klemmus ar glazoù...
Petra Eusiz, petra ’ra deoc’h gouelañ ?
Perak ken trist ar c’halonoù bremañ ?

Me ’wel e kañv iliz-veur ar barrez,
Gwisket e du eo holl dud an enez ;
Tristidigezh a weler warnezho...
Livirit din : Piv eta zo marv ?

Lili ha roz gouez (68) : Den (an)

Bihan ’vel ur c’hwibuenn a-zindan ar c’hoabr glas,
En draonienn, er menez, pe c’hoazh war ar mor bras,
An den, petra ’c’hallfe talvezout war an douar ?
Daoust hag ar soñjezon a nij eus e spered
Ne c’hallfe ket pignat dreist an heol, ar stered,
Betek ur sklêrijenn ha n’he deus ket he far ?

Mariannig

Leñvañ a reot, tud vat, o selaou buhez truezus Mariannig, ar goant, koant evel an deiz, gwenn evel al laezh. Ar baourez baezh a zo marv he zad, he mamm hag e c’hoarezed diganti.

Degemeret eo bet gant ur voereb fall ha pizh.

Aet eo kuit he mignon karet, gant e aotroù kozh, da stourmiñ a-enep d’an enebourien, en tu all d’ar mor.

Mouezhioù an Abardaez-Noz (54) : Pa ne vefomp ken

kinniget d’ar varzhed, va c’henvreudeur

’Benn ur pennadig amzer e tiskennimp, barzhed,
’Lec’h ne vo ken na kanet, na gouelet[,] na c’hoarzhet :
Taolet hor bec’h a-gostez, levenez pe anken,
Ni ’vo aet da ziskuizhañ, na vimp ket amañ ken.

Laboused a richano bravoc’h evit biskoazh,
Kleier a vadeziantoù seder a sono c’hoazh ;
Glizh war vleuñv a ziverro takennig ha takenn,
Ni, barzhed, en hor gwele na glevimp netra ken.

Noz-veilh an Anaon

Soñjit en ho tad, en ho mamm,
Er purgator e-kreiz ar flamm ;
Va mab, va merc’h, ah ! selaouit !...
En an’ Doue, hor sikourit !
    (eus kantikoù Kemper)

Kement-mañ a yoa d’an deiz kentañ a viz du, ha serr-noz an devezh ma ra an Iliz gouel bras an Hollsent ha ma tegas soñj deomp eus hor c’herent a zo o leskiñ er purgator.

Poésies de Gabriel Le Febvre : War marv an aotroù Lec’hvien (huanad)

Heklev Kersac’h, tavit ho mouezh
          Dre ar c’hoadoù ;
Ar barzh ’klevjoc’h ken alies
          A zo marv.

Tourell Mac’ho, war ar grec’henn,
          ’Us da Borzh-Don,
Ne selaoufet mui e delenn
          Sklentin o son.

Ken prim ma tarzh al luc’hedenn,
          En oabl teñval,
Ken prim aet kuit ar sklêrijenn,
          Ha noz du-dall.

War an daoulin (07) : Gwerzenn ar marv

« Quare de vulva eduxisti me ?…
Putredini dixi : Pater meus es, et « soror mea » vermibus. »
          (Job, X, 18 ; XVII, 14)
 
« …Eno coff ha queyn ez breiny.
Treyt ha penn, hac ez dispenny.
Lagat ha fry ha goaziet. »
          (Poèmes bretons du Moyen-Âge, Buhez mabden, p. 230)
 
 

War an daoulin (19) : K’roll an del marv

        An avel a dremen
    Ha war e lerc’h a stlej
    En aer yen-sklas an evn,
    Er c’hoad, an del kej-mej.
Ar reklom1 hag o doug biken n’en deo gwalc’het !
 
             K’rollit, k’rollit,
      O ! k’rollit troioù amoed,
association Daskor Breizh
06.11.32.35.32.
36, rue Basse, 29600 Morlaix

propulsé par Drupal