Thème : la Langue bretonne

Annaig (03) : Kenvroiz ker eus Leon

Poent bras eo d’ar Vretoned a fell dezho e chomfe o yezh bev, enebiñ ouzh ar gerioù divrezhonek a deu, nebeut-ha-nebeut, d’en em ruzañ en hor yezh, en ur vougañ ar gwir vrezhoneg. 

Daoust ha ne glevit ket bemdez, en-dro deoc’h, gerioù evel ar re-mañ : parlant – kaozeal – jamez – pousier – kontantamant – vizaj – sertenamant – koler – joa – uzaj – posubl – kompren ?… 

Nag a bet kant ger evel-se a c’hallfen da lakaat dirak ho taoulagad !

Aux prêtres de Bretagne : Ouvrage (l’)

    I

Des hommes éloignés du sol de leurs ancêtres,
Par force, par devoir, ou par un vague ennui,
A vous, chefs du troupeau, nos évêques, nos prêtres,
Ces Bretons inquiets écrivent aujourd’hui.

    II

Est-il vrai ? Dans les bourgs et les plus humbles trèves
Les écoles d’enfants surgissent par milliers,
Tant que le bruit des flots murmurant sur les grèves
Ne pourrait plus couvrir la voix des écoliers.

    III

Bepred Breizhad (02) : Ger a-raok (ur)

Holl Vreizhaded a c’houenn vat,
Klevit ur ger, tud Breizh-Izel :
« Da* chomo pep unan Breizhad,    [Ra ?]
Dre-holl, bepred, betek mervel !

Broiz, bezit ’vel ho tadoù,
Eeun ha gwirion e pep tachenn ;
Lakit enor ’raok ar madoù,
It e pep lec’h uhel ho penn.

Dalc’hit mat d’ho kizioù gwechall,
D’ho kwerzioù kozh ha d’ho sonioù,
Hogen na deskit ket re c’hall :
Pedit, dañsit er pardonioù.

Bepred Breizhad (28) : Yezh kozh hor zadoù

Piv ’lavar ez eo marv e Breizh
Spered ar re gozh hag o feiz,
Hag e kollomp hor yezh bep deiz ?

Piv ’lavar ’vezo ar Galleg
A drec’ho war ar brezhoneg,
War an derv kalet an haleg ?

Bev mat eo spered hor zadoù,
Ha keit hag ar bed e pado
Rak mui her karomp ’vit madoù.

Hor gwerzioù kozh, ni o c’han c’hoazh,
Er menez, war aod ar mor glas,
’Vel hiriv, o c’hano warc’hoazh.

E Breizh-Izel (14) : Traouigoù

An iliavenn ’lec’h ma’z eo ’n em staget
A gar mervel. Ya, met, lâr da’z mignon,
Bodennig koant, perak ne roas ket
Da bokedoù kevret gant da galon ?
– Diwall, na ro, ma faotrig, re vuan
Pezh alies vo kavet re vihan.

    ***

Mouezhioù an Abardaez-Noz (32) : Gwerz war stad ar brezhoneg

Ur vro dispar a lugern e-touez an holl vroioù,
Luskellet en he huñvre gant mouezh don ar morioù,
Paket he fenn intañvez en ur gouel mougenn c’hlas,
Hag o son war un delenn hirvoudus ’vel ur c’hlaz.

Koulskoude he deus mibien gant Doue dibabet,
Dre ma oant tud galloudus, da ziwall harz ar bed ;
Netra barrek d’o spontañ na barrek d’o diskar,
Nag e teufe da gouezhañ an neñv war an douar.

Mouezhioù an Abardaez-Noz (33) : Enor d’ar brezhoneg !

Brezhoneg, yezh santel, dit e fell din kanañ
Eus a greiz va c’halon va meuleudi granañ :
Ra nijo da c’herioù sonus war va zelenn
’Vel richan an eostig diwar veg an dervenn !

Keit ha m’heller toullañ noz an amzerioù bell
E klever da gomzoù gant kounnar o sevel,
Komzoù pounner, krozus, garv ’vel ar Gelted,
O tiruilhal gante dreist ar bobloù spontet.

Poésies de Georges Le Rumeur : Barzh evurus (ar)

               Da Vreizh-Izel,
          ur breton a Vreizh-Uhel

Bro an dud dir hag al lannoù
Ma’z on pell eus da draoniennoù
          Ganet un deiz,
Da yezh aour, koant ’vel na zo ket
Me ma-unan, ’meus he desket
Gant levenez ha karantez.

’Meus he desket ’vit da ganañ,
’Vit da veuliñ hag entanañ
          Dre va gwerzioù
Kalon nerzhus da beizanted
Enep ar Gall ! ar Gall daonet
’Neus gantañ ’met fallentezioù.

Poésies de Georges Le Rumeur : Mojennig

          da Yann Kerper (Choleau)

« Va daoulagad skuilhit daeroù,
An teatr breton zo marv !
Ha douaret e vo warc’hoazh
A-raok an deiz, siwazh ! siwazh ! »

N’en deus ket pell setu penaos
E hirvoude da hanternoz
’Kreiz un huñvre foll ha direizh
Ur skrivagner brudet eus Breizh !

Met gwall abred, deus ar beure,
Bepred dindan taol e huñvre,
Dihunet erfin pa savas

Yezh Breizh-Izel (01) : Brezhoneg (ar)

    priz kentañ e Kenskrivadeg Gwengamp 1900,
    da’m skolaerien

O brezhoneg va yezh, o yezh meurbet-karet,
Aet ken don em c’halon, ha ken start em spered,
E pelec’h e kavin komzoù a-walc’h c’hwek
    Evit ho meuliñ, brezhoneg !

Ur yezh a zo labour tenn ha padus ur ouenn,
Holl o deus kalz poaniet d’he ober da viken ;
Bez ez eo a ur bobl ur gwir grouidigezh
    Graet ouzh he heñvelidigezh.

Yezh Breizh-Izel (02) : Bleuñv nevez

    da’m mignon K. Gourvez

War an douar enor, bennozh,
Peoc’h peurbadus er baradoz,
D’ar re n’espernont ket o foan
Evit sevel yezh ar vro-mañ.

N’helled ket nac’h, e Breizh-Izel,
Ar brezhoneg, gant ar brezel,
A seblante toc’hor-meurbet,
Ha prest da vezañ sebeliet.

Setu abaoe bloavezhioù
Tud a galon, a-vandennoù,
Diwanet e pep korn a Vreizh,
O stourm ouzh amzer ha tud kriz.

Yezh Breizh-Izel (03) : Brezhoneg atav ! (ar)

    d’an Ao. Mouelig, mestr-skol

Breizhiz zo bet a-viskoazh gwazed pront ha nerzhus,
Ha pa redont d’an emgann ’int peulvaned spontus ;
Outo netra n’hell herzel, trec’h a rankont bezañ :
O feiz, ho hardizhiegezh a ra d’an holl krenañ.

Breizhiz a zalc’h d’o gizioù gant un doujañs meulus ;
Mont a reont d’ar pardonioù ha d’ar foarioù trouzus,
D’an euredoù, d’ar festoù, o son ar binioù ;
O dilhadoù a viront, o yezh, hag o gwerzioù.

Yezh Breizh-Izel (04) : Tristidigezh ha ged vat

    d’an Ao. de l’Estourbeillon, kannad ar Morbihan, rener Kevredigezh Broadus Vreizh, kinniget gant doujañs

Eus a bep korn a Vreizh-Izel
E sav, douget gant an avel
Keleier doanius, forzh klemmoù,
A wask siwazh ! hor c’halonoù.

Ur brezel kalet ha diaoulek
Zo graet d’hor yezh, ar brezhoneg ;
Mall eo ganto hen diframmañ
Digant bugale ar vro-mañ.

Yezh Breizh-Izel (05) : War-sav !

    d’an Ao. Abad Perrot

Na me ’garfe e ve va mouezh
Klevet e Breizh e pep parrez !

O va bro gaer a Vreizh-Izel,
Bro ar Varzhed, douar santel,
Ar Gall a c’hoanta touellañ
Da vugale ’vit o zrellañ.

’Vit lazhañ da spered kristen
Ennout aet ken don he c’hwrizienn ;
’Vit lazhañ da Yezh benniget,
A garfe gwelet dilezet,

Yezh Breizh-Izel (06) : Vretoned hag o gwaskerien (ar)

d’an Ao. Ar Berre, barzh abalor

AR WASKERIEN

Ar brezhoneg prim d’ar marv !
Hiviziken den n’he gomzo...

En ilizioù hag er skolioù,
D’ar galleg holl, va zudigoù.

Ho peleien pa brezegint
Galleg flour deoc’h a zistagint.

Mestrezed ha mistri skolioù,
Grit e galleg katekizoù.

Na fell mui deomp a Zeurezed
Muioc’h ’plij deomp dimezelled.

association Daskor Breizh
06.11.32.35.32.
36, rue Basse, 29600 Morlaix