C’habiten Bimbao (ar) (07) : C’heloù mat ! (ur)
* Nous avons modernisé l’orthographe selon le standard peurunvan, mais nous avons respecté les tournures d’origine (et notamment les mutations et les particules verbales).

Pa voe gwerzhet an holl draoù, al laeron-vor a gemeras adarre an hent evit dont d’ar gêr da Lannuon.

Ar c’habiten, lorc’h ennañ gant e zek mil lir, a oa azezet e-tal ar stur o vutunat hag o sellet a-gleiz hag a-zehoù.

Paotr ar bezhin a boanie da labourat evit kaout gras vat e vestr a oa ken mat evitañ. E nerzh-kalon a greske, o soñjal e tostae evitañ an eur da welet e dud du-se en Danmark.

Evelato, un devezh diouzh ar beure, ar c’habiten, evel e oa kustum, a oa e-tal ar stur o vutunañ, hag a c’halvas paotr ar bezhin da vont da gaozeal gantañ.

– Azez aze em c’hichen evit diskuizhañ : al lestr a zo goullo, ha Fistoulig a zo gouest a-walc’h da ober an tamm labour.

« Marteze n’ez peus ket butunet pell zo, hag e kavfes mat ur c’hornad ivez ?

– Ya ’vat mestr, mat e kavan ur c’hornad, ha gwechall zoken e oan ur butuner bras.

– Sell, setu va yalc’h, ha setu ur c’horn.

Prestik goude an daou-mañ a daole moged diouto gwashoc’h eget ul lestr dre dan.

Fistoulig avat a selle a-gorn outo, hag e kounnar e yae pa wele paotr ar bezhin o kuzulat gant ar mestr. Koulskoude ne lavare grik ebet nemet d’e genseurted all.

Pa oant o-daou o peurechuiñ o c’hornadoù, paotr ar bezhin a lavaras d’ar c’habiten :

– Selaouit, mestr, un dra a zo war va spered abaoe m’emaon en ho lestr, ha ret eo din diskuilh deoc’h hep argilañ, ar pezh a zo o troidellañ em spered.

– Petra zo ’ta ! lavar din ’ta buan ! Ur sorc’henn bennak douetus ! C’hoant ac’h eus da vont d’ar gêr ?

– N’emaoc’h ket, mestr ! Mes mont a ran da ziskuilh deoc’h fraezh ar pezh a c’hoarvez.

« Lavaret em eus deoc’h on bet pell amzer gant ul laer-mor eveldoc’h.

« Hennezh, ar paourkaezh den-se, goude bezañ serret madoù bras evitañ hag evit e vugale, a oa re bennek, ha dre-se n’oa ket falvezet ganin heuilh anezhañ ken, hat mat em eus graet, rak eveltañ e vijent bet marvet bremañ.

« An den-se ‘ta ne c’houlenne nemet lakaat bern war vern, hag a-benn fin an abadenn e kavas ar marv o vont da laerezh un Enezenn gaer ha pinvidik-meurbet.

– Ya, eme Bimbao, ha goude ?

– A feiz sur ! Kalz kabitened all en e raok a gollas o buhez en toull fall-se.

– Hag e pelec’h emañ an Enezenn pinvidik-se ?

– War-dro pevar c’hant lev diouzh ar penn uhelañ d’an Danmark.

– Mes, ma kollas ar c’habitened all o buhez a-raok degouezhout gant an teñzor, ni marteze a raio ivez, ha ne vezimp ket avañsetoc’h.

– Selaouit mat, kabiten, ha lezit ac’hanon da gontañ deoc’h va istor :

« An Enezenn-se, anvet ar Garnel, a zo pevar c’hant lev diouzh an Danmark, enni gwechall-gozh e oa nav familh eus ar re binvidikañ a oa e Bro-Saoz, ha lavaret a reer em bro, ez eus en Enezenn-se tremen ur miliard a arc’hant.

« Mes avat, diwallet mat eo an teñzor, rak pep hini eus ar manerioù ez eus peder dimezell hag a zo karget da veilhañ noz ha deiz, pep hini d’he zro, evit miret na dostafe den eus an Enezenn.

« Kerkent ma welont unan bennak o tostaat, kerkent e taolont diouzh ur prenestr, ul linenn en dour, ha kerkent ivez, dre vertuz al linenn-se, an dour a verv ul lev tro war-dro, hag ar mor a deu en un taol da vezañ rustañ ma c’hell.

– Fidajampi ! N’eo ket brav tostaat ouzh an dimezelled-se neuze, ha n’eo ket aes kaout o zeñzorioù.

– Selaouit c’hoazh ! Eizh devezh a-raok ma oan bet goulennet gant ar c’habiten evit mont da gas da Vourdel ar garg koad a zo bremañ e strad ar mor, ur vaouezig kozh ha daoubleget a zegouezhas em zi evit goulenn an aluzen, an amzer a oa yen, glav a rae ha gant truez ouzh ar plac’h kozh, e lavaris dezhi dont da dommañ e-tal an tan.

« Va hini gozh, daoust dezhi da vezañ klañv, a roas dezhi ur banne soubenn vat, hag ur pesk.

« An hini gozh a oa ur varvailherez eus ar penn kentañ, gwelet he doa, emezi, kement korn douar a oa er bed, rak bet e oa keginerez war ul lestr a beder gwern.

« Evit troc’hañ berr deoc’h, mestr, ar wrac’h kozh a ziskouezas din du-mañ ouzh an daol, un arc’hig dir.

« Ennañ e oa ur melezourig aour, ha nav alc’hwezig aour ivez.

« Goulenn a ris diganti da betra e servije ar melezour hag an alc’hwezioù.

« Hi a respontas din e oa ar melezour mat da seizañ izili an dud, ha da lakaat an dud da gouezhañ a-stok o c’horf hep gallout loc’h.

« An alc’hwezioù a oa mat da zigeriñ war an holl teñzorioù.

« A-benn mont kuit, e lavaras din e oa bet en he amzer yaouank oc’h ober ur pennad pinijenn en Enezenn a gomzan deoc’h diouti, hag he devoa laeret an arc’hig-se diouzh an eizhvet maner.

« Rak-se ‘ta, emezi, gant an arc’hig-se e c’hellit bezañ disoursi, gant ar melezour c’hwi a seizo izili ar merc’hed yaouank a vezo o veilhañ, ha gant an alc’hwezioù, c’hwi ‘zigoro war an teñzorioù.

– Mes penaos, a lavaris c’hoazh dezhi, e lakain ar melezour-mañ da c’hoari ?

– An Enezenn-se a rankit da gelc’hiañ dre un devezh a heol skedus, hag etre ar bemzek hag un dregont eus a viz ar foenn.

« Pa vefoc’h erruet war-hed ul lev diouzh an Enezenn, da lavaret eo pa santefoc’h ar mor o vrañsigellat, neuze e vezo poent deoc’h treiñ ar melezour etre an heol hag ar prenestr a welfoc’h digor.

« Kerkent ma vezo paret daoulagad ar plac’h yaouank warnañ, emañ-hi d’an traoñ. Un all a deui da gemer plas ar gentañ, hag ar memes tra a c’hoarvezo ganti. Evel-se ivez en em gavo gant an drede hag ar bedervet.

« Lavaret a ran deoc’h, a-benn un eur goude ma vefoc’h komañset da c’hoari gant ho melezour, ar c’hwec’h plac’h yaouank ha tregont, beilherezed ar manerioù, a vezo a-stok o c’horf war leurenn o c’hambroù.

« Goude-se, pep maner a zo magoriet tro war-dro, ha dirak an nor da antreal ez eus ur gloued houarn tev-skrijus, ha diwallet gant daou gi du eus ar re zroukañ.

« N’ho pezo ken tra da ober nemet treiñ adarre ar melezour warno, ha kerkent e kouezhint evel kelien rostet.

« Setu aze petra a roan deoc’h evit o tic’haouiñ eus ar vadelezh hoc’h eus diskouezet din.

« It da laerezh an Enezenn-se, etre ho taouarn emañ an holl deñzorioù.

Pelloc’h goude ne welis mui netra ! Ar wrac’h kozh evel ul luc’hedenn a dec’has kuit eus va zi, e-touez ur vogedenn teñval.

Chom a ris ur pennad mat sebezet, ha va holl izili a grene pa sellen ouzh an arc’hig lezet war an daol gant ar plac’h kozh.

Ur pennad e oan bet o soñjal taoler en aod an traoù-se hag a c’helle dont eus an diaoul; ne greden ket kregiñ enno gant aon e vije deuet diouto diaouloù e-lec’h alc’hwezioù aour.

Koulskoude ec’h en em rentis mestr din va-unan, e krogis en arc’hig dir, en alc’hwezioù, er melezour, sellet a ris outo gant evezh, hag erfin e lakais anezho don en douar e kornig al liorzh...

Koulskoude va spered a zizroas diouzh an traoù-se, ha daou zevezh goude e oan pignet e lestr va c’habiten evit mont gant ur garg koad da Vourdel.

– Gwelloc’h e vije bet dit bezañ klasket raktal ul laer-mor bennak, bezañ en em glevet gantañ evit mont da laerezh an Enezenn-se, eget bezañ pignet en ul lestr hag a dlee bezañ peñseet war mor Bro-C’hall.

– Gwir a lavarit, Mestr, mes va c’habiten a oa un den eus ar re wellañ, prometet em boa dezhañ mont gantañ, ha gouzout a rit, ger un den onest a dalv ur skrid.

– War gement-se, deomp da zebriñ un tamm bennak d’hol lein, ha goude ez aimp adarre da ziviz war an afer grevus-se, mes grik ebet eus an dra-se e-pad leinañ, rak n’em eus ket a c’hoant da ziskuilh netra evit c’hoazh d’ar vartoloded.

Pa voe debret ar pred, Bimbao ha paotr ar bezhin a deuas adarre da ziviz e-tal ar stur, komz a raent goustadik, evel pa n’o dije ket a c’hoant da vezañ klevet gant ar vartoloded.

– Neuze e lavares din ez eo pinvidik-mor an Enezenn-se, hag e kav dit ez eus moian da zont a-benn d’he laerezh ha da dec’het kuit diouzh eno gant an teñzorioù.

– Ya Mestr ! Fiziañs am eus da zont a-benn eus va zaol, ha krediñ ’ran e vezimp holl pinvidik a-benn fin ar bloaz-mañ, ma ’c’h asantit mont gant ho lestr da laerezh an teñzorioù.

– Me, anat eo dit, ne c’houlennan ket gwelloc’h eget dont da vezañ pinvidik e berr amzer.

« Pemp bloaz a zo emaon o vleinañ ar Goulmig du-mañ, du-hont, o klask un taol kaer bennak da ober, ha kaer am eus poaniañ, va yalc’h a chom goullo, ha gwelet a ran n’eo ket war wellaat ez a an traoù.

« Dre-se em eus soñj da ober va holl fosupl, evit dont a-benn eus an taol-kaer a gomzez din dioutañ.

« Fiziañs am eus en da c’halloud, ha ma ne lezomp ket hor buhez du-se er broioù estren, mar teuomp c’hoazh da Vreizh gant pinvidigezh hag enor, me a ouezo diskouez dit em eus ur galon aour.

« Eus adalek hiziv, va spered a vezo noz ha deiz o soñjal ez eus en ur vro bennak du-se pell-pell, un taol fortun da ober...

« Pegeit a gav dit, a lakaimp da vont eus a Vreizh d’an Enezenn-se ?

– Ur pennad mat, a soñjan, ha gwelloc’h e vezo deomp en em gemeret re abred eget re diwezhat, rak ne ouezomp ket petra espern deomp ar mor en Nevez-Amzer-mañ.

« Gouzout a ran, ur wech ma vezimp degouezhet en Danmark e lakaimp c’hoazh tost da ur miz evit degouezhout e penn hor beaj, rak pevar c’hant lev vor a c’hell bezañ, hervez em eus klevet ar re gozh o kontañ.

« Ac’hann d’am bro e lakaimp ur miz all d’an nebeutañ, rak an amzer a c’hell dont da vezañ fall, pe an avel kontrol deomp.

« Rak-se ’ta kabiten, mar fell deoc’h bezañ pinvidik a-benn fin ar bloaz-mañ, eo poent deoc’h troc’hañ hent war-zu va bro, ha diouzh eno war-zu an Enezenn.

– Ar pezh a lavarez a zo gwir, ha setu-ni e fin miz Meurzh, n’eus mui nemet tri miz hanter ac’hann d’ar bemzek a viz ar foenn.

« Poent eo deomp hastañ, mes deomp da zebriñ hor c’hoan, krediñ ’ran eo aozet gant Sikraouig va c’heginer mat.

Pa voe azezet ar baotred ouzh taol, ar c’habiten a welas buan e oa teñval pennoù ar vartoloded, ne lavarent grik ebet, nag an eil nag egile anezho.

– Perak ez eus droug ennoc’h ?

– Perak ne vemp-ni ket glac’haret a gav deoc’h, o welet ur marmouz kozh e-giz hennezh ! Ne ra ket ur vad war al lestr, n’eo mat nemet da zebriñ ha da evañ, ha c’hwi ho peus er c’hemeret evit ho tad pe da vihanañ evit un den hag a c’heller kaout ennañ ur fiziañs hep muzul.

« En deiz all e lavarec’h da Fistoulig n’oa nemet un tostenner, mes gwelet a reomp bremañ ez eo ret deoc’h kaout ur Gatellig bennak ouzh hoc’h heul.

« Gwelloc’h e vije bet d’ar bezhiner kozh-se bezañ chomet du-se da yudal war e roc’h, eget bezañ deuet amañ da lakaat an dizunvaniezh etrezomp-ni a rae kalz gwelloc’h, ha gant muioc’h a galon vat hol labour neuze eget bremañ.

– Ya sur, eme Fistoulig, gwelloc’h e vije bet deomp bezañ lezet anezhañ du-se da vrennika pe da rigadella, eget bezañ degaset anezhañ amañ da zebriñ an tammoù gwellañ, ha da vezañ enoret evel ur bourc’hiz.

– Roit peoc’h, tammoù lakepoded divalav ! Piv en deus lavaret deoc’h ez eo deuet amañ paotr ar bezhin evit bezañ degemeret evel un den hag a c’heller kaout ennañ ar brasañ fiziañs ?...

« Daoust ha lec’h hoc’h eus d’en em glemm, peogwir e tebrit ouzh ar memes taol gantañ ?...

« Ne fell ket din ec’h en em glemmfec’h eus an afer vras a zo etre paotr ar bezhin ha me, diwezhatoc’h, a-benn nebeut amzer marteze, me a sklêrijenno deoc’h ho spered war gement-se, mes ac’hann di, peoc’h ! Rak me a bretant bezañ mestr da ober eus pep hini ac’hanoc’h ar pezh am bezo c’hoant.”

War gement-se ar baotred a gemeras buan hent o gwele, ne chome war ar pont nemet Bidoch da sturiañ al lestr e-pad an noz.

Antronoz vintin e oa adarre ar c’habiten hag e vignon i kuzulat e penn ar stur.

Al lestr a gerzhe buan, poulzet gant un avel a-dreñv hag an noz oa o kouezhañ war an douar, pa zegouezhas ar Goulmig e porzh Lannuon.

An deiz a oa tremenet mat, rak ar vartoloded o devoa dalc’het soñj eus komzoù ar c’habiten.

Pa oar gant koan, Bombao a lavaras dezho :

– Warc’hoazh ken abred ha ma karfec’h, c’hwi a yelo e kêr da bourmen, da aveliñ ho penn, mes pas deoc’h dont el lestr ma vezit re vezv diouzh an noz.

« Paotr ar bezhin ha me a chomo amañ hon-daou da ziviz diwar-benn un afer grevus a zo etrezomp.

Antronoz vintin, ar baotred n’oa ket bet ret pediñ anezho, hag an heol d’an deiz kentañ a viz Ebrel ne oa ket savet c’hoazh, pa oa ar pevar laer-mor o youc’hal dre ruioù Lannuon.

Koulskoude, sec’hed a savas ganto, ha trumm ec’h azezjont ouzh taol en un ostaleri war hent Brelevenez.

– Degasit deomp bep a vanne kafe, hag ul litrad loko, itron.

Servijet e oant bet raktal, hag e-keit ma oant oc’h evañ, ec’h en em lakajont da ziviz diwar-benn paotr ar bezhin.

– Me, eme Fistoulig, a vefe laouen o c’houzout peseurt afer a zo etre Bimbao hag e gozh bezhiner.

– Marteze, eme ar Peul, emaomp o vont da gas anezhañ d’ar gêr.

« Poent a-walc’h e ve, rak me ya kounnar ennon o welet ez eo deuet ken mat-se da Vimbao.

– Marteze, eme Sikraouig, en deus c’hoant da vezañ lakaet da geginer em lec’h-me !

– Pe da sturier em flas-me, eme Bidoch !

– Selaouit, paotred, a lavaras Fistoulig : ret eo deomp gouzout ar c’hentañ’r gwellañ peseurt afer eo hounnezh, hag evit er gouzout, ez eo ret deomp en em gemer er giz-mañ : ur gwenneg bennak a zo ganeomp holl, hag e vije mat deomp ober hiziv bep a sac’had.

« Emberr pa en em gavimp el lestr, mezv evel sonerien, e lavarimp da Vimbao e vezimp o vont da glask ur mestr all, ma ne vez ket kaset kuit ar brenniker lous.

« Ni zo servijerien gozh, tud a vicher, ne vezimp ket taolet er-maez buan, ha marteze, e-lec’h lezer ac’hanomp-ni da vont kuit, ar mestr a gavo aesoc’h taoler ar bezhiner war e benn er mor.

– Ar pezh a lavarez, Fistoulig, a zo gwir a-walc’h ! Bec’h de’i ‘ta !

« Odivi d’an toull pa c’houll !

Daou litrad a oa aet dija e kof ar baotred, ha Fistoulig a lavaras degas an trede.

– Banne ebet ken, eme an ostizez !

– Petra ! Eme Fistoulig, banne ebet ken ! Evidon-me a lavar hag a lavaro; ul litrad a zo brav etre daou... pa vez unan o sellet !

– Te pikouz fall ! Te a gaoz e-giz-se ! Mes da zaoulagad a zo marv en da benn, hag e karfes kaout c’hoazh a lagout !...

« Ar moc’h pa vez leun o c’hof a ro peoc’h, ha te evit doare, a washa dit !

– Ma ! Ma ! A lavaras ar Peul, ma ne fell ket deoc’h reiñ deomp ken, ni a yelo da glask e lec’h all !

– Kenavo itron.

Ar baotred, en ur c’hrozmolat, a yeas er-maez eus an ti, hag a bignas gant hent Brelevenez.

Kanañ a raent a-bouez o fenn, ha prestik e tegouezhjont e-tal un ostaleri, war-dro un hanter lev diouzh Lannuon.

An ostizez, pa glevas ar baotred o kanañ galleg, a soñjas e rankent bezañ ur vandenn lakepoded bet o kargañ o c’hof en un tu bennak all, hag erru d’he zi da ober freuz.

Prennañ a reas an nor, ha lazhañ a reas ar gouloù. Pa voe degouezhet ar baotred e toull an nor, ha pa weljont e oa prennet, e komañsjont da skoiñ warni a daolioù botoù, evit lakaat an ostizez da zigeriñ dezho.

Homañ n’oa nemeti hag he bugale en ti, he devoa aon, hag a lavaras dezho na zigorfe ket nag evit arc’hant nag evit aour.

Neuze ar baotred a gendalc’has da skoiñ gant o botoù war an nor.

An ostizez a yeas da zistagañ ur pikol ki du, hag a sailhas kerkent war ar pevar laer-mor. Strafuilhet-holl, ar baotred a redas kuit a-raok ar c’hi.

Prestik goude, o brageier diframmet, ha roudoù dent ar c’hi en o divesker, ar baotred en em roas da gousket en ur c’harrdi eus un tiegezh a weljont war ribl an hent bras.

Fistoulig ha Sikraouig a yeas war ur bern plouz en ur c’horn-tro.

Diouzh ar mintin pa zihunjont, Fistoulig a oa leun a gaoc’h-yer e zilhad, ha Sikraouig, a oa kustum da gousket war e gein, a oa leun e veg a gaoc’h.

Goude bezañ en em zigaoc’het un tammig, ar baotred a gemeras trumm hent al lestr, teñval o fennoù, ha poan dezho en o blev.

An deiz a oa c’hoazh o c’houlaouiñ, pa en em gavas ar baotred el lestr.

Neuze ar Peul ha Fistoulig en em lakaas da youc’hal a-bouez-penn :

– E pelec’h emañ ar baotred vat amañ ! E pelec’h emaint ma vezint divouzellet !

– Piv ? Piv a glaskez da zivouzellañ, te marmouz fall ?

Bimbao pa welas an droug a oa e Fistoulig, her stagas ouzh un treust e strad al lestr.

Goude-se ar c’habiten a deuas da gomz gant an tri all :

– E pelec’h oac’h chomet da gargañ ho korf ?

– An dra-se ne sell ket ouzhoc’h, eme Bidoch, mes ar pezh a lavaromp deoc’h bremañ a sell muioc’h ouzhoc’h. Ni a zo o vont kuit raktal, ma ne gasit ket ar bezhiner kozh da vrennika. Rak-se ‘ta grit unan a zaou, roit hor pae deomp hag e yafomp kuit, pe mar fell deoc’h hon derc’hel, lezit da vale ar sac’h bezhin-se.

– Ma fell deoc’h kaout hoc’h arc’hant hiziv, laouen her roin deoc’h, mes a-raok, selaouit va c’homzoù :

« Abaoe m’emañ Paotr ar bezhin el lestr, e welan ac’hanoc’h karget a warizi, diaes e kavit gwelet ac’hanon o komz gantañ. Mes pa glevfoc’h e lakaio an den-mañ ac’hanomp-holl pinvidik hag eürus, ar garantez a gemero en ho kalon, plas ar gwarizi. E gwirionez, an den-mañ e lavar e oar e pelec’h ez eus un Enezenn pinvidik da laerezh, hag eñ hepken a c’hell dont a-benn da ober an taol-se dre e ouiziegezh. Soñjal a ran e raimp un taol-kaer o vont di hag e teuimp pinvidik d’ar gêr. Rak-se ‘ta en devezhioù kentañ e troimp ar Goulmig war-zu an Danmark, e-lec’h e vezimp en hanter hon hent. Setu evit petra e oa Paotr ar bezhin o komz ganin, ha setu petra a lavaran deoc’h hiziv. Warc’hoazh vintin e prenfoc’h dilhad kreñv ha dereat, evit ober ar veaj hir-se, rak ne gredan ket e vijemp dizro a-raok Gouel an Hollsent.

Antronoz mintin mat, ar baotred a oa war-sav, ha goude bezañ gwriet gwellañ ma c’hellent o dilhad roget dezho gant ki du an ostizez e kemerjont an hent evit mont da di ar brasañ marc’hadour a oa e Lannuon. Dibabet ha gwisket ganto o dilhad, e oant deuet da ober un dro bale e kêr. Un dudi oa gwelet anezho, rak ar Peul n’en devoa kavet bragoù ebet hir a-walc’h dezhañ, hag an hini a zo gantañ a ziskenn dezhañ betek pennoù e zaoulin. Fistoulig avat a zo lorc’h ennañ, rak e zilhad a zi degouezhet mat diouzh e gorf. Gant e vazh livet en e zorn, hag e sigaroù en e veg, en deus an aer eus ur paotr yaouank o poursuiñ e studi a vedisin pe a noter. Bidoch a zo ur vezh e welet, gant e vragoù marellet hag e lunedoù war e fri, eo heñvel ouzh ar boudedeo. Sikraouig a zegouezh mat e zilhad dezhañ, mes fentus eo gwelet anezhañ o jilgammañ o vont da heul ar re all.

Koulskoude, en taol-mañ, daoust ma oa kalz arc’hant ganto en o godelloù, e oant bet fur, rak aes e oa o spered. Diouzh an abardaez e tegouezhjont el lestr, ha kerkent ma oant erruet, Sikraouig a lavaras :

– O kabiten ! Pediñ a ran ac’hanoc’h em anv va-unan hag en anv va c’henseurted, da bardoniñ deomp an holl droug hon eus graet deoc’h. Kemeret hon eus evit gwir Paotr ar bezhin evit un tostenner, ha karget e oamp a warizi outañ. Mes hor c’heuz hiziv a zo ken bras evel e oa hor gwarizi dec’h. Pardonit deomp eta hor fazi, ha lezit ac’hanomp da vouchat evel breudeur d’an hini a gemeremp bremaik c’hoazh evit hor brasañ enebour.

– Ya ! Bremañ p’ho peus klevet ez eus arc’hant da c’hounit, pinvidigezh da gaout e berr amzer, ez oc’h mignoned !... Betek-henn oc’h bet servijerien leal, mes dec’h e oac’h aet er-maez ac’hanoc’h ha zoken, Fistoulig en devije bet buan a-walc’h divouzellet Paotr ar bezhin ha me, paneve m’oan erruet abred a-walc’h evit tennañ digantañ ar gontell a oa digor en e zorn.

– Ya, ya, Mestr, re wir eo ! Mes pardonit din, rak ur sac’had am boa graet, ha zoken em boa torret va div votez o skeiñ war dor an ostizez na felle ket dezhi roiñ deomp da evañ !

– Te tougn brein, eo ar gwashañ eus ar vandenn, hag abaoe m’emañ paotr ar bezhin el lestr, ne zihanez ket da blantañ pennadoù ar re all.

– Ma ! Ma ! Mestr, hiviziken e vezin skouer ar vartoloded, m’hen tou war va anv a Vreizhad, e sentin ouzhoc’h evel an dañvad ouzh ar mesaer.

– Gwelet a rin penaos e talc’hi da bromesa.

– Warc’hoazh, mestr, emañ ar Sul, lezer a refoc’h ac’hanomp da vont e kêr evit prenañ diankajoù ankaouet ganeomp, a lavaras Bidoch.

– Ya ! Va soñj e oa lezer ac’hanoc’h da vont e kêr en devezh a-raok ma dleomp partial, mes avat diwallit da vezañ mezv, rak fellout a ra din e vefec’h diabaf ha yac’h-pesk Dilun vintin.

– Ar pezh a reketit mestr, a vezo graet !

Ar baotred kerkent ha sav-heol d’ar Sul, a yeas da bourmen war-dro Lannuon, diviz a raent diwar-benn ar veaj hir e oant o vont da ober.

– Me, a lavaras ar Peul, pa vezin pinvidik en deizioù all-mañ, em eus soñj da sevel ur maner aze war bord ar mor, dimeziñ a rin ivez evel-just, hag ur plac’h koant a gemerin mar gallan, mes un ti dereat a savin ivez d’am zad ha d’am mamm, a zo kozh dija ha daoubleget gant al labour.

– O ! Evidon-me, eme Bidoch, ne gemerin maouez ebet ! Nann, nann, ne fell ket din plegañ da verc’hed hag a vezo e-pad an holl amzer o welet petra a rin, petra a lavarin, petra a zebrin, petra a evin. Kemer plac’h a zo kemer liammoù d’hor stagañ. Ouzhpenn, holl o deus un tech fall bennak, lipouzenned, mezvierezed ha me oar !

– Serr da veg, mic’hieg, eme Fistoulig, rak me kerkent ha ma vezin krog em yalc’had arc’hant, a yelo raktal da c’houlenn pennhêrez Laou an Tarzheller eus Kerivin-Vrav ! O na kaerañ plac’hig ! An dour a deu em genou pa soñjan enni !... Ha te Sikraouig, petra ‘ri ?

– Me, Fistoulig, a raio eveldout, ha daoust m’am eus tost da hanter-kant vloaz, em eus soñj da c’houlenn ur plac’h yaouank ugent vloaz.

– Bravo ! Bravo ! Bevet Sikraouig !

Koulskoude ar baotred, skuizh o pourmen dre ar ruioù e Lannuon goude bezañ prenet kalz butun ha traoù all, a deuas abred d’al lestr.

Pa voent degouezhet, Bimbao ha Paotr ar bezhin a oa adarre o kuzulat o-daou e traoñ al lestr, hag o vutunañ.

– Alo paotred ! Gwelet a ran oc’h fur, hag e sentit ouzhin, hastit buan ober deomp hor c’hoan, rak izelaat a ra an heol.

– Ne rafec’h ket fall, kabiten, a lavaras Fistoulig, reiñ urzh da Sikraouig da derriñ e benn ouzh ar c’hozh kog ruz a zo du-hont, rak bemdez kerkent ha teir eur, e vezan dihunet gantañ. Hennezh avat a rafe ur gwall vad deomp, ha dreist-holl, pa vezo bet ouzh ar ber, e c’hellit bezañ sur e lipimp hor mourrennoù diwarnañ.

– Alo ! Lazh anezhañ, Fistoul fall !

– O nann, kabiten ! N’on ket mat da vont da giger, ur galon re fall am eus, ha re a druez em bije outañ pa glevfen anezhañ o klemm.

– Hag an deiz all e oas prest da lazhañ ac’hanon-me !

– Ya ‘vit c’hoarzhin, mestr, mes pas da vat ! An dra-se a oa un taol boeson fall !

Vous êtes ici

association Daskor Breizh
06.11.32.35.32.
36, rue Basse,
29600 Morlaix