ur Mignon

Genre
Roman
Langue
Breton
Source
Brest, Gwalarn, 1933
Remarques
Nous avons modernisé l’orthographe tout en conservant certaines tournures d'origine (mutations, particules verbales...).
Transcription
Aleksandr Ar Gall
Dans le même ouvrage :

– An aelig, o !

Hag un den a lammas e-kreiz an dud, hag hep ober van ebet eus an tan a stanke an nor, e sailhas e-barzh an ti.

– Jobig ! Jobig ar C’hoadoù ! eme an holl en ur vouezh, mezhek un tammig o welout un diskiant o reiñ dezho ur skouer ken kaer a nerzh-kalon.

– Eus a belec’h eo deuet ?

– E oa o tont eus ar c’hoad.

– Mouget e vo ! Devet e vint o-daou !

– Digoromp ar prenestr, eme unan. Ne zeuy biken dre an nor !

An holl a c’hortoze, sioul evel ar marv. Pemp munutenn a dremenas, pemp munutenn hir hag ankenius-meurbet.

– Marv int ! a hirvoude unan bennak.

Katell a sache blev he fenn, en ur c’hervel Santez Anna d’he sikour.

Santez Anna a glevas, rak Jobig a erruas e toull ar prenestr, e teue dioutañ bremañ flammoù ruz. Astenn a rae ar bugel a oa gantañ etre e zivrec’h, hag a laoske ur c’harmadennig ur wech an amzer.

– N’eo ket marv. Doue da vezañ meulet ! eme an dud o tridal, tra ma kemere ur plac’h ar bugel paour hanter vouget ha ma tec’he gantañ da glask un tammig aer fresk.

– Jobig ! Jobig ! Deuit er-maez buan ! eme ar re all.

Met ar paourkaezh inosant, strafuilhet bremañ, ne fiñve mui. Chom a rae e diabarzh an ti, prest, koulskoude, da gouezhañ en e boull.

– Jobig ! Deuit er-maez ’ta ! a grias an holl a-bouez-penn.

Kement-mañ a zihunas ar paourkaezh. Sevel a reas war ar prenestr. Hogen, war an taol, ur maen, o risklañ eus krec’h, a gouezhas war e benn hag hen taolas, hanter varv, astennet war ar porzh.

Daou pe dri den a grogas ennañ kerkent, hag e zougas a-gostez, tra ma rede unan da glask ar medisin.

Ar bugel, hanter vouget gant ar moged, a zeuas tamm-ha-tamm war e giz. C’hoarzhin a rae bremañ etre divrec’h ar baourkaezh Katell.

E-keit-se an tan a rae e reuz. Kaer a oa bet teurel dour ha poaniañ en-dro dezhañ, n’helljod ket dont a-benn d’hen mougañ. A-benn ma tarzhas an deiz, eus an tiig glas, a c’hoarzhe an deiz a-raok e-touez ar c’hoadoù bodennek, ne chome netra nemet peder moger hanter gouezhet, a save diouto ur vogedenn du ha flaerius.

Per ha Janig a oa o tijuniñ gant tud an eured pa zeujod da lavarout dezho e oa un den war varc’h oc’h ober klask warno.

– Un den war varc’h ! eme Janig, deuet ken gwenn hag ul lien. Perig, ur gwalleur ! O, Yannig !

– Gortoz d’en em nec’hiñ ken na vo gouezet, eme an tad, o cheñch liv ivez en desped dezhañ.

Hag eñ er-maez.

Janig e heulias.

– Laouig ar Rouz eo, emezañ. Sell ’ta, Laouig, petra a zo a nevez ?

– Feiz, eme egile, stennet a-walc’h, un tamm gwalleur a zo c’hoarvezet er Gêr-Wenn abaoe.

Janig a vennas semplañ.

– Laouig, emezi, komz prim en anv Doue ! Va mab... a zo marv ?

– Yannig a zo divlam, eme ar paotr yaouank, met ar C’hoadig a zo devet.

– Ar C’hoadig devet !... Yannig divlam !... O va Doue !

Hag ar vamm a gouezhas hanter semplet gant al levenez hag an anken. Perig a grogas enni.

– Ar mevel, emezañ, an hailhon-se, hennezh en deus graet an taol !

Holl dud an eured a oa deredet. An dud kozh a ouele.

– Pebezh gwalleur ! eme an dud. Asuret oc’h ?

– Ya, a-drugarez Doue, eme Ber, met nag a draoù hor boa n’hor bije roet evit priz ebet !

– Yannig a zo divlam... Setu ar gwellañ ! eme Janig, adkavet ganti he flom.

– An aelig paour ! eme Laouig. N’oullan ket ho strafuilhañ re gantañ, met bet e oa war var da goll e damm buhez. Ankounac’haet e oa bet en ti gant an devezhourez...

Un taol kleze, o treuziñ kalon Janig, n’en dije ket graet dezhi muioc’h a boan.

– Ankounac’haet ! Gwerc’hez santel ! Ha piv en deus e saveteet ?

– An hini hor bije soñjet an nebeutañ-holl : Jobig ar C’hoadoù !

– Jobig !

– Ya, Jobig !

Hag ar paotr yaouank a zisplegas an istor war e hed : nerzh-kalon an diskiant adal ma klevas keloù eus ar bugel, nec’hamant an holl hag an taol a skoas anezhañ.

– O, ar galon aour, eme Janig, o sec’hañ he daeroù. Ha riskl a zo evit e vuhez ?

– Ar medisin n’en deus ket c’hoazh hen disklêriet sklaer a-walc’h, met an taol a zo bet spontus.

– Perig, d’ar gêr ! Ha prim !

Pebezh kalonad evit an daou bried yaouank, pa weljont an neizhig a garent kement, hag o doa lezet en ur guitaat ken lirzhin ha ken dudius, pulluc’het ha rentet e ludu. Daeroù druz a redas war o divjod. Kreskiñ a rejont c’hoazh pa voe degaset Yannig dirazo. Hemañ n’en devoa ken soñj eus an nozvezh ankenius en devoa tremenet. Kanañ a rae laouen en e yezhig, ha pa welas e dad hag e vamm, e krogas da rifal ha da c’hoarzhin.

Janig a ziframmas digant e virerez hag e vriataas gant un nerzh divuzul. Goude e voe tro an tad hag an dud kozh. Ar paourkaezh bihan, hanter voemet, ne ouie ket pe ouelañ pe c’hoarzhin.

– Ha Jobig ? eme Janig. Deomp raktal d’e welout.

Jobig a oa en e wele, kollet gantañ tre-ha-tre, ar wech-mañ, e damm anaoudegezh. E benn a oa lienet, ha ne rae van na seblant ouzh den.

– Penaos emañ kont gantañ ? eme Janig d’an hini a oa en e gichen.

– Ne welo ket an noz, eme homañ a vouezh izel. Erru oc’h, a gredan, d’e welout o tremen. An aotrou person a zo o vont ac’hann.

Janig a dostaas d’ar gwele.

– Jobig, n’anavezez ket ac’hanon ? emezi gant ur vouezh hanter droc’het. Jobig, sell ouzhin !

– Degasit Yannig amañ, eme Janig.

Ha d’ar c’hlañvour :

– N’ec’h eus ket c’hoant da reiñ ur pok d’an aelig ? emezi gant ur vouezh tener. Jobig, sell outañ. Degas a ra dit ur boked.

– An aelig ? eme ar paourkaezh, izel-izel.

Hag ur mousc’hoarzh a seblantas tremen war e zremm. Met kerkent e cheñchas liv.

– Gouloù benniget amañ diouzhtu.

An holl a oa sioul hag a bede en ur ouelañ.

Janig neuze a dostaas he bugel, ha, sioulik, e lakaas e jodig flour ouzh jod sklaset an toc’hor. Hemañ a c’hoantaas digeriñ e zaoulagad.

– Soñj en Aotrou Doue, Jobig kaezh, eme Janig.

Ur sell hanter varv a respontas dezhi, hag ar paourkaezh a guitaas hon traoñienn evit mont da glask e lod eürusted digant an Hini en deus lavaret : Eürus ar re baour a spered : rouantelezh an Neñv a zo dezho.

– Me ’garje en dije bevet pell, eme Janig, en ur gouezhañ d’an daoulin ouzh troad ar gwele, evit e garout a-hed va buhez evel ma karas ac’hanon.

An deiz war-lerc’h, tud ar Gêr-Wenn ha kalz a re all a heulie korf Jobig ar C’hoadoù d’ar vered. Meur a hini a ouele.

Ha, da bell goude, war-dro serr-noz, ur plac’h, ur bugel ganti war he brec’h pe ouzh he dorn, a zeue sioulik da zaoulinañ war ar bez. Janig a veze gant he mab, o tont da zegas, gant ur bedenn galonek, ur vleunienn a anaoudegezh-vat d’an hini a ginnigas dezhi, ken lies e-pad e vuhez, bleuñv dudius e garantez.