ar C’hoadour

Genre
Poésie
Langue
Breton
Source
Les sources sont particulières à chaque texte
Remarques
Nous avons modernisé l’orthographe tout en conservant certaines tournures d'origine (mutations, particules verbales...).
Précisions
Kroaz ar Vretoned, 22/04/1917
Transcription
Sébastien Marineau
Dans le même ouvrage :

    war don Silvestrig

Savet da’m breur, koadour, evit e frealziñ pa oa o c’houzañv poan er fozioù brezel ; en e goun bremañ, p’emañ dirak Doue goude bezañ kouezhet evit e dud hag e Vro.

Na pelec’h emañ du-se ma C’hoad leun a frankiz,
E-lec’h m’am eus tremenet hep nec’h ma yaouankiz ?
O ma C’hoad, ma C’hoad karet, ha me da welo c’hoazh ?
Mard on hirie war ma mad, penaos e vin warc’hoazh ?

Kaer o deus ar c’hanolioù krozal gant trouz ifern
Hag an obuzioù sklokal a bep tu din a-vern ;
Kaer en deus an Ankoù mut diskar tud en-dro din,
Da’m C’hoad bras e hirvoudan, da’m C’hoad e hirvoudin !

Kennerzhet ez on amañ gant ar soñj anezhañ,
Beure ha noz ma spered a nij betek dezhañ,
A nij pell diouzh ar brezel, du-hont betek ma C’hoad,
E-lec’h ma kavan frealz, diskuizh, peoc’h hag eurvad...

Frealz o c’houzout n’eus ket a vrezel dre eno ;
Diskuizh, o tec’hel er-maez a dourni ’n emgannoù ;
Peoc’h, o vevañ dibreder e-kreiz ma Bro-Gerne ;
Eurvad... N’eus enkrez ebet o sammañ ma ene !

Ya, d’an deiz pa hirvoudan, d’an noz em huñvreoù,
E welan reizh dirazon ma C’hoad, e zoareoù ;
Pet gwech n’eo ket degouezhet ganin dihun, mantret,
Troc’het din gant ar spouron huñvreoù alaouret !

Huñvreoù bevet ganin !... A garfen c’hoazh bevañ,
Huñvreoù hag am laka meur a wech da leñvañ...
Nann, den a gement n’eo bet er brezel euzhus-mañ
N’hall gouzout pegen freilhus eo gouzañv poan amañ !

Dre-se, pa c’hellan kemer hent ar C’hoad a garan,
A-dal ma franka warnon, kerkent e gemeran ;
Neuze, nag a levenez em c’halon a Goadour !
Un eurvezh yec’hed hepken a ra vad d’an c’hlañvour.

Hag e welan o tremen ma gwellañ amzerioù,
Karget a evurusted, leun a blijadurioù ;
Ha kavout a rin-me c’hoazh ma devezhioù gwechall
Pa vo echu d’ar brezel ha da’m reuz dre Vro-C’hall ?

Ha kavout a rin-me c’hoazh ma baleadennoù
A-dreuz torgennoù ar C’hoad, a-hed e draoniennoù ?
Ha kavout a rin ennañ ma zaou gi, Dick ha Benn,
O kas war-lerc’h ar gedon o vont d’o diarbenn ?

Ha kavout a rin-me c’hoazh e vein-hir, peulvaned,
Roc’h Seizh Feunteun, an Ermid, Toull ar C’hornandoned ?
Gwelet a rin diwarnañ, gant ar vorenn glazet,
Menezioù Du hag Arez en dremmwel morguzhet* ?    [morgudet ?] 

Ha kavout a rin-me c’hoazh ho tourioù, parrouzioù ?
Ha klevet a rin, d’an noz, mouezh hoc’h añjeluzioù,
Kallag, Pluskelleg, Plourac’h, Kalanel ha Karnod,
Sant-Servez kozh ha Bulad, Sant-Nigouden, Duod ?

Ha kavout a rin-me c’hoazh ho ti degemerus,
Holl vignoned tro ar C’hoad, holl vignoned karus ?
Nag a ziviz graet ganeomp e kornig an oaled
Dirak ur bannac’h chistr tomm pa gane ar skrilhed !

Ha kavout a rin-me c’hoazh – o pebezh levenez ! –
Ma c’hoar ha ma mamm garet em c’hêrig Kerhernez ?
Kavout a rin ma breudeur, echu ivez o zro ?
Doue, mirit ac’hanomp hag hon c’hasit d’ar vro !

Ha kavout a rin-me c’hoazh iliz kozh ma farrouz,
En he zraoniennig peoc’hus, gant he bered didrouz ?
Gant pegement a fiziañs e kimiadis diouti,
Goude bezañ goulennet ma mennad diganti !

Sant Servez, hon paeron mat, a harp e vugale ;
A-raok kuitaat e zouar, em boa graet dezhañ le
D’e garout kalz ma tec’hjen hep gloaz diouzh ar brezel ;
Sant Servez ken galloudus n’hall ket ma dilezel...

Doue, eta, ar Werc’hez, an aotroù Sant Servez
Am c’haso da’m Bro, da’m C’hoad, me a gred, un devezh ;
Ar gredenn-se a viran gwriziennet start ennon,
Ha hi, e-kreiz pep stourmad, eo a zalc’h ac’hanon.

Devezh meurbet benniget, devezh kaer an distro,
Gouelañ, kanañ ha c’hoarzhin a rin o tont da’m Bro ;
Soñjal a ra din penaos na garin ket a-walc’h
Ma zud, ma c’hêrig, ma C’hoad, daoust m’o c’harin ma gwalc’h !

Evurusted ken tener, pa huñvrean ennout,
En em c’houlennan pegoulz e kavin ac’hanout ;
Pell-bras e-pad ar brezel... nag e padfe pelloc’h,
Ar gortoz hir, mar bez mat, ne vo nemet gwelloc’h.

Ra zeuio buan ganeomp an trec’h hag al lore,
Ma tistrofomp, soudarded, gant hon zud adarre ;
Ma tistrofomp, Bretoned, da vro goant hon c’havell,
E-lec’h m’eo ken dous bevañ, ken frealzus mervel !...

    2 a viz gouere